SafeJournalists: Precedent në Kroaci, gazetarja dhe kameramani akuzohen për kryerjen e detyrave profesionale
Rrjeti SafeJournalists shpreh shqetësim të thellë për vendimin e Prokurorisë së Shtetit të Komunës së Splitit për të ngritur akuzë ndaj gazetares Danka Derifaj Mikulaš, kameramanit Petar Janjić dhe qytetarit Branko Miodrag për krimin e supozuar të shkeljes së paprekshmërisë së shtëpisë.
Ky rast lidhet me një incident të ndodhur në gusht të vitit 2021, kur, gjatë xhirimeve për programin investigativ të TV-së “Potraga”, një ekip gazetarësh ka hipur në çatinë e një ndërtese që këngëtari Marko Perković Thompson e përdor si terracë. Terraca — ose çatia vetë — dhe e drejta për ta përdorur atë janë bërë objekt diskutimesh të vazhdueshme mes Perković dhe banorëve të ndërtesës. Të udhëhequr nga interesi publik për të zbuluar informacione të rëndësishme, gazetarët hynë në një pjesë të pronës që, në atë kohë, ishte ligjërisht nën pronësinë e ndërtesës, por statusi i pronësisë mbeti i pazgjidhur për shkak të këtyre mosmarrëveshjeve.
Sipas informacionit nga Asociacioni i Gazetarëve të Kroacisë (CJA), aktakuza u ngrit pa marrë parasysh faktin që gazetarja po kryente një detyrë me interes të qartë publik. Historia trajtonte çështjen e pronësisë së një trualli të lidhur me një figurë publike, dhe nuk ka asnjë provë që hyrja në pronë ishte një veprim i ndërgjegjshëm dhe qëllimshëm i shkeljes së pronës.
Ky është rasti i parë në pothuajse tre dekada, që Prokuroria e Shtetit të Kroacisë ka ngritur akuza ndaj një gazetari për veprime të ndërmarra gjatë kryerjes së detyrave profesionale. Një veprim i tillë krijon një precedent shqetësues dhe mund të frikësojë gazetarinë investiguese. Rrjeti gjithashtu kujton rastin e gazetares Melita Vrsaljko, e cila u sulmua fizikisht më shumë se një vit më parë nga një person që hyri në mënyrë të paligjshme në shtëpinë e saj; në atë rast, ende nuk është ngritur asnjë aktakuzë. Kjo krahasim ngre shqetësime të rënda për barazinë dhe koherencën në veprimet e autoriteteve gjyqësore.
Raportimi mbi çështje të interesit publik — përfshirë mosmarrëveshjet për pronësinë — nuk duhet të kriminalizohet, dhe praktika ligjore duhet të mbetet e pavarur nga presionet politike dhe shoqërore. Në vend që të akuzohen gazetarët, institucionet shtetërore duhet të sigurojnë sigurinë dhe mbrojtjen e gazetarëve ndërsa ata kryejnë punën e tyre, dhe gjykatat duhet të marrin parasysh rëndësinë e gjerë shoqërore të mbrojtjes së lirisë së mediave kur marrin vendime.
Rrjeti SafeJournalists bën thirrje që Prokuroria e Shtetit të marrë parasysh kontekstin profesional dhe interesin publik në raste të tilla, dhe inkurajon publikun dhe komunitetin mediatik të shfaqin solidaritet me gazetarët që janë nën presion.
Rrjeti SafeJournalists do të informojë aktorët kombëtarë dhe ndërkombëtarë për këtë incident dhe do të vazhdojë të monitorojë situatën.
Çdo sulm ndaj gazetarëve është një sulm ndaj demokracisë, interesit publik dhe të drejtave themelore të njeriut.
Prishtinë – Shkup – Sarajevë – Zagreb – Beograd – Podgoricë, 14 gusht 2025
Asociacioni i Gazetarëve të Kroacisë
Asociacioni i Gazetarëve të Kosovës
Asociacioni i Gazetarëve të Maqedonisë
Asociacioni i Gazetarëve të BH
Asociata e Pavarur e Gazetarëve të Serbisë
Sindikata e Mediave të Malit të Zi
