Lajmet

Rrjeti SafeJournalists dënon fuqishëm përpjekjen e re të mbikëqyrjes digjitale të gazetarëve femra të Rrjetit të Gazetarisë Investigative të Ballkanit (BIRN) në Serbi përmes softuerit spiun Pegasus. Kjo është një shkelje serioze e të drejtës për privatësi dhe siguri në punë për gazetarët, sipas Amnesty International.

Dy gazetarë të Rrjetit të Gazetarisë Investigative të Ballkanit (BIRN) nga Serbia ishin objekt i një përpjekjeje të dështuar spiunazhi duke përdorur softuerin izraelit Pegasus, i cili, sipas BIRN, u konfirmua nga një analizë forenzike e kryer nga Amnesty International (AI). Më 14 shkurt 2025, më pak se një orë larg nga njëra-tjetra, të dyja gazetaret morën mesazhe nga të njëjtin numër të regjistruar me operatorin shtetëror Telekom Srbija. Mesazhet përmbanin tekst në serbisht dhe një lidhje të dëmshme që çonte në një version të rremë të portalit N1.

BIRN, pasi dyshoi se bëhej fjalë për një përpjekje spiunazhi, kërkoi ndihmën e laboratorit të sigurisë AI. Analiza e tij forenzike konfirmoi se gazetaret ishin objekt i një përpjekjeje të dështuar për të instaluar softuerin spiun Pegasus, të zhvilluar nga kompania izraelite NSO Group. AI arriti në përfundimin se është shumë e mundur që një ose më shumë aktorë nga aparati shtetëror i Serbisë, ose agjentë që veprojnë në emër të tij, ishin të përfshirë në këtë përdorim të fundit të softuerit Pegasus për të shënjestruar dy gazetarë investigativë femra të BIRN.

Rastet e gazetarëve të BIRN janë rasti i shtatë dhe i tetë në dy vitet e fundit, në të cilat laboratori i sigurisë AI ka zbuluar përdorimin e softuerëve spiun si Pegasus dhe Novy kundër përfaqësuesve të mediave dhe shoqërisë civile në Serbi.

E veçanta shqetësuese është fakti që duket se NSO Group vazhdon të lejojë përdorimin e softuerit Pegasus në Serbi, pavarësisht dokumentimit të Amnesty International për të gjitha rastet që provojnë keqpërdorimin e tij në vend.

Pas këtij raporti, Cellebrite, teknologjia e të cilës gjithashtu është përdorur keq për të monitoruar dhe dëgjuar gazetarët dhe aktivistët e shoqërisë civile në Serbi, vendosi të pezullonte përdorimin e pajisjeve të saj digjitale për disa nga klientët e saj në vend.

Rrjeti SafeJournalists bën thirrje për autoritetet kompetente që të hetojnë këtë rast. Asnjë nga rastet e regjistruara nga AI në raportin e dhjetorit të vitit të kaluar nuk është ende zgjidhur.

Rrjeti bën thirrje për organizatat ndërkombëtare për lirinë e medias, dhuruesit, institucionet e Bashkimit Evropian, Këshillit të Europës dhe mekanizmat e posaçëm të OKB-së që të japin vëmendje për këtë rast shqetësues dhe të ushtrojnë presion mbi autoritetet në Serbi për të ndaluar mbikëqyrjen ilegale të gazetarëve.

Gjithashtu, i bëjmë thirrje kompanisë NSO Group që, ashtu si Cellebrite, të revokojë licencat e përdoruesve në Serbi për shkak të keqpërdorimit të pajisjeve të sigurisë digjitale.

Shoqata e Gazetarëve të Pavarur të Serbisë do të ofrojë të gjithë mbështetje ligjore dhe psikologjike të nevojshme për gazetarët femra të dëmtuara.

Rrjeti SafeJournalists do të informojë palët e interesuara kombëtare dhe ndërkombëtare për këto zhvillime shqetësuese.

Çdo sulm ndaj gazetarëve është një sulm ndaj demokracisë, interesit publik dhe të drejtave themelore të njeriut.

Prishtinë – Shkup – Sarajevë – Zagrebi – Beograd – Podgoricë, 27.03.2025

Association of Journalists of Kosovo

Association of Journalists of Macedonia

BH Journalists Association

Croatian Journalists’ Association

Independent Journalists’ Association of Serbia

Trade Union of Media of Montenegro