SafeJournalists dhe MFRR: Zgjedhja e rregullatorit të medias në Serbi përsëri tallje me reformat që kërkon BE-ja

Procesi i emërimit të anëtarëve të rinj të Këshillit të rregullatorit të medias u zhvillua përsëri në mënyrë jo transparente dhe diskriminuese.

Procesi për emërimin e anëtarëve të rinj të Këshillit të Rregullatorit të Medias në Serbi është zhvilluar përsëri në mënyrë jo transparente dhe diskriminuese, duke shkelur qartë ligjet serbe dhe duke tallur reformat demokratike të medias që kërkon Bashkimi Europian, thanë sot organizatat Media Freedom Rapid Response (MFRR) dhe SafeJournalists Network.

Java e kaluar, kandidatët dhe organizatat që i nominojnë, të pavarura nga qeveria, u tërhoqën nga procesi i emërimit të anëtarëve të rinj të Këshillit të Organit Rregullator për Mediat Elektronike (REM), rregullatori më i rëndësishëm i medias në Serbi.

Grupet e pavarura ngritën shqetësime për shkelje serioze të kërkesave ligjore dhe manipulime të procesit zgjedhor nga shumica qeverisëse në Komitetin për Kulturë dhe Informacion të Kuvendit Kombëtar. Shumë nga kandidatët e propozuar nuk plotësonin kërkesat profesionale, ndërsa disa nga organizatat që kishin të drejtë të nominojnë kandidatë shfaqën qartë favorizim qeveritar ose ishin themeluar në rrethana të dyshimta.

Përpjekjet për të adresuar këto shqetësime u refuzuan nga shumica qeverisëse në Komitet më herët këtë muaj, pasi ata votuan kundër një propozimi të opozitës për të shqyrtuar individualisht çdo aplikim dhe organizatën që propozon kandidatë, në mënyrë që të trajtoheshin akuza serioze për favorizim ose mosrespektim të kritereve.

Organizatat tona konkludojnë se procesi i emërimit në Këshillin e REM u zhvillua përsëri në një mënyrë jo transparente, jo të pavarur dhe arbitrare, duke favorizuar kandidatët dhe organizatat mbështetëse të administratës në pushtet, në shkelje të Nenit 10 të Ligjit për Mediat Elektronike. Kjo e bën një tallje reformën demokratike reale që kërkon BE-ja.

Gjithashtu, organizatat tona shprehin shqetësim se kjo është hera e dytë që kandidatët e pavarur tërhiqen nga procesi, pasi procedura fillestare u braktis në janar 2025 për shkak të ankesave të shumta për të njëjtat parregullsi procedurale.

Si pasojë, zgjedhja e re e Këshillit të REM – një masë kyçe e kërkuar nga BE-ja në raportet për sundimin e ligjit dhe zgjerimin – është përsëri në një situatë bllokimi, duke penguar reformën më të gjerë të ekosistemit mediatik në Serbi.

MFRR, që së fundmi zhvilloi një mision për lirinë e medias në Serbi, ka theksuar vazhdimisht nevojën urgjente për reformimin e REM, i cili prej kohësh është mbushur me besnikë të qeverisë dhe është nën kontroll politik, duke krijuar një ekosistem mediatik të pa rregulluar, plot me propagandë dhe dezinformim.

Siç u theksua në raportin tonë të fundit të misionit, REM ka qenë një element kyç i kapjes së medias në Serbi. Nën kontrollin e besnikëve të qeverisë, Këshilli i mëparshëm i REM, i cili është përgjegjës për dhënien e licencave për televizion dhe radio, ka marrë vendime kontroverse që kanë dëmtuar pluralizmin mediatik duke favorizuar transmetuesit pro-qeveritarë në kurriz të atyre të pavarur.

REM ka dështuar vazhdimisht në përmbushjen e mandatit të tij. Ka dështuar të monitorojë mbulimin e drejtë dhe të balancuar të zgjedhjeve; ka dështuar të luftojë retorikën e dhunshme dhe gjuhën e urrejtjes nga mediat tabloide, përfshirë përhapjen e dezinformimit pro-rus, dhe ka dështuar të ndëshkojë fushatat e ndyra kundër kritikëve të partisë në pushtet dhe udhëheqjes së saj.

Pasi Këshilli i REM emëron edhe Bordet Drejtuese të Radio Televizionit të Serbisë (RTS), emërimi i individëve të lidhur me qeverinë në Këshill mbetet kyç për kontrollin e përgjithshëm që Partia Progresiste Serbe ka mbi peizazhin mediatik dhe debatet publike në vend.

Nëse procesi i zgjedhjes së Këshillit të REM do të vlerësohet si i besueshëm, legjitim dhe ligjor nga Bashkimi Europian, ai duhet të zhvillohet në mënyrë të drejtë, transparente dhe demokratike, pa parregullsi, dhe të rezultojë në një trup pluralist dhe profesional që të jetë në gjendje të ushtrojë mandatin e tij pa pengesa. Kjo duhet të shoqërohet me një vlerësim të detajuar të konflikteve të interesit, ku çdo kandidat apo organizatë me favorizim të qartë duhet të përjashtohet.

Është shumë e dëshpëruar që këto procedura demokratike dhe kërkesat për sundimin e ligjit u injoruan me dashje nga Komiteti për Kulturë dhe Informacion gjatë këtij procesi përzgjedhjeje.

Në të ardhmen, BE-ja duhet të jetë shumë e qartë për qasjen mashtruese dhe të kompromentuar të autoriteteve serbe në zbatimin e reformave të kërkuara nga BE-ja për Këshillin e REM. Mënyra ligjërisht e papranueshme dhe politikisht e motivuar me të cilën u zhvillua procedura e fundit zgjedhore duhet të bëjë që progresi në reformat mediatike nën Kapitullin 23 të procesit të anëtarësimit në BE të mbetet i bllokuar derisa të përfundojnë reformat demokratike reale.

Ne paralajmërojmë përfundimisht se situata në Këshillin e REM është një ilustrim i gjendjes së emergjencës më të gjerë për lirinë e shtypit dhe medias në Serbi, ku sulmet ndaj gazetarisë së pavarur gjatë muajve të fundit kanë arritur nivele që nuk janë parë për dekada, duke thelluar një krizë të gjatë të lirisë së medias që kërkon vëmendje dhe vigjilencë urgjente nga BE-ja.

Nënshkruar nga:

Media Freedom Rapid Response (MFRR)

International Press Institute (IPI)

ARTICLE 19 Europe

European Centre for Press and media Freedom (ECPMF)

European Federation of Journalists (EFJ)

Free Press Unlimited (FPU)

Osservatorio Balcani Caucaso Transeuropa (OBCT)

SafeJournalists Network

Association of Journalists of Kosovo

Association of Journalists of Macedonia

BH Journalists Association